Duyurular


Yolcu ve eşya taşımacılığına mahsus ticari taşıtların kiralamasını yapan ve kiralayan firmaların bilgisine, önemli ve günceldir!

Yorumlayan: AB Uyum Group

Karayolu Taşıma Yönetmeliği, yetki belgesi olmadan yolcu ve eşya taşımacılığıyla ilgili direkt ya da endirekt olarak faaliyetlerde bulunulamayacağına hükmetmiştir. Bu sebepdendir ki ondört ana başlık altında otuzyedi adet belge vardır. Belgeler öncelikle yolcu ve eşya taşımacılığı, komisyonculuk, acentecilik ve terminal işletmeciliği olarak göze çarpar. Daha sonra belge türüne göre iliçi, yurtiçi ve uluslararası kriterlerinde dağılırlar. Fakat tüm bu dağılımlar ve çeşitliliğin içinde ticari amaçla eşya ve yolcu taşımacılığında kullanılan araçların kısa, orta ya da uzun vadede kiralanmasına ilişkin bariz bir yetki belgesi türü yoktur. Uzunca bir süredir kısır kalmış bu döngüden AB UYUM GROUP olarak bahsettik ve müşterilerimize vergi mükellefiyetlerinin sağladığı olasılıklar yönünde bir kısım önerilerde bulunduk. Detayları incelersek:

Ruhsatında kamyon/kamyonet ya da minibüs/otobüs (yeni yönetmelikte artık minübüs de yok, küçük ve büyük otobüs var) yazan taşıtları, kiralayan ve kiraya veren mükellefler:
Kiralayanlar, kiralamış olduğunuz taşıta ait "taşıt kartını" kiraya veren firmanızdan isteyiniz. Denetim anında ilk bakılacak belge taşıt kartıdır. Daha sonra aracın şoför mahallinde ki sürücüden SRC ve psikoteknik değerlendirme belgelerini ibraz etmesi istenecektir. İlk olarak sürücünün belgeleriyle ilgili olarak bir kaç istisna vardır, onları açıklayalım:

- B sınıfı ehliyetle kullanılmasına imkan tanınan bu tür araçların, il sınırları içinde ki faaliyetlerinde sürücüsünden, SRC türü belgeye sahip olma şartı henüz aranmamaktadır.
- Psikoteknik değerlendirme belgesinin sürücülerde denetlenmesine ilişkin tarih 01.01.2011 dir.

Sürücüler için bu istisnalar var iken, maalesef araçlar için yoktur ve denetime açıktır. Kamuoyunda her ne kadar bunla ilgili milad 31.12.2009 olarak ifade edilse de, cezai müeyyide 25.02.2006 dan beri zaten vardı. Örneğin kiralanan kamyonet türü araçlarla yapılan taşımacılık faaliyetinin karşılığı ne K1 ne de K2 yetki belgesidir. 31.12.2009 tarihine kadar uzatılan belgeler K1 ve K2 yetki belgesi olup ancak toplam yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen taşıtlardır. Kendi aracıyla kendi malını taşıyanlar ve yine bu tür taşıtlarla il sınırları içinde yapılan ticari amaçlı eşya taşımacılığıdır. Bu tür araçlarla denetime maruz kalsaydınız, ne kendi aracımla kendi malımı taşıyorum diyebilecektiniz, ne de taşınan malın irsaliyesiyle aracın bağlantısına açıklık getirebilecektiniz. Devam edersek:

A yetki belgesi başlığı altında ki taşıtlara bakıldığında bunların hususi otomobiller olduğu görülür, 11.06.2009 tarihli yeni KTY den önce var olan A3 yetki belgesi de hiç alakası olmadığı halde, sadece kulağa en yakın gelen "Oto kiralama işletmeciliği yapacaklara verilir"  tanımıyla, konumuza en yakın olan belgeyken, yeni yönetmelikle bu belge de uygulamadan kaldırıldı.

K2 yetki belgesi tanımı çok net: "yurtiçinde kendi adına ticari veya hususi olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacak, gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür." Bu tanımlamadan da görüleceği üzere bu gruba da dahil etmek imkansızdır.

K1 yetki belgesini ele aldığımızda, ilk başta en uygunu gibi gözüküyor olsa da, K1 yetki belgesi de bu kısır döngünün çaresi değildir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği, "Yetki belgesi sahipleri, faaliyetleri ile ilgili bilgileri içeren ve Bakanlıkça belirlenmiş formlara uygun olarak düzenlenen faaliyet raporlarını Bakanlığa göndermekle yükümlüdürler" der. Binlerce aracı olan hangi mükellef, kiraya verdiği araçların izini sürecek te bu raporu Bakanlığa sunacak... imkansız. K1 yetki belgesini elde tutabilmenin diğer bir kriteri de "Tüzel kişiliği haiz K1 yetki belgesi sahiplerinin,  en az bir adet orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları veya bu nitelikleri haiz kişi veya kişileri istihdam etmeleri şarttır" der. Sanırız ki birçok firma bu detayı da atlayabilir. Ayrıca şahıs firmaları ve tüzel kişiler için tanınmış asgari taşıma kapasiteleri vardır. Küçük ölçekli firmalar ve bunlardan tüzel kişiliği haiz olanlar için toplam 75 ton asgari taşıma kapasitesine sahip araç filosu istenmesi gerçeği neticesinde ki izlenimlerimiz, pekçoğu firma için imkansız görünmektedir. Diğer başka bir husus, K1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı bir araç, denetime maruz kaldığında bir başka mükellefin tasarrufundayken, araç sahibi nerede bulunacak ve nakliye faturası ya da irsaliyesi o an denetimi yapan kolluk kuvvetine nasıl ibraz edilecek. Aracı kiraya veren K1 yetki belgeli, kiralayan mükellef, kiraya verdiği her araç için bir cilt irsaliye ya da faturayı, kiracısına mı verecek... denetim olursa nakliye faturasını kes hazırda olsun, yoksa karışmam mı! diyecek. Zor, ama bir şekilde bu konunun da çözüme ulaştığını varsayalım. Bu noktadan sonra ki açıklamaların telafisi sanırız ki hiç yoktur, neden derseniz? Yetki belgesi sahipleri araçlarını kesinlikle aşağıda ve daha fazlasını www.abuyum.com portal sayfalarımızda yayımladığımız esaslardan dolayı, firma çalışanlarının dışında ki 3. şahısların kullanımına teslim edemezler!

Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin hakları ve sorumlulukları
1- Taşıma işlerinde nitelikli ve yeterli personel istihdamı
2- Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin hakları ve sorumlulukları
    a) Taşıma işlerinde istihdam edilenler hizmet akdine tabidir. Hizmet akdi yapılmadan personel istihdam edilemez.
    b) Yetki belgesi sahipleri, çalışanlarının ücretlerini, sosyal güvenlik ve özlük haklarını zamanında ve tam olarak vermek zorundadırlar.
    c) Yapılacak denetimlerde hizmet akdi yapılmaksızın personel istihdamının tespiti halinde durum Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir.
Yetki belgesi sahiplerinin yükümlülükleri
1- Yetki belgesi sahipleri,  altışar aylık süre ile yılda iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı 50 ve üzerinde olan şoförlerinin eğitilmesi ve kendi iç denetimleri yönünden gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
2- Yetki belgesi sahipleri;
    a) Çalışanlarının ücret ve çalışma şartlarına,
    b) Şoförlerin çalışma ve dinlenme sürelerine,
    c) Araçların ağırlık ve boyutlarına,
    ç) Yol ve araç güvenliğine,
    d) Çevrenin korunmasına,
ilişkin kurallara uygun faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.

Kiraya verenler, görüldüğü gibi yukarıda ki esaslar sadece bir kısmıdır ve şu anlama gelir: Yetki belgesi sahibi mükellefler yapılan taşımacılık faaliyetlerinden ve istihdam ettikleri çalışanlarından sorumludurlar. Yönetmelikte bunca uygulama öneli varken, sahibi olduğunuz, yetki belgeniz ve ek belgeleriyle kayıt altına aldırdığınız araçlarınızı nasıl ve hangi belge altında kiraya vereceksiniz!...

Sektörü baz alan önerilerimiz:

Gözlemlerimiz ve tahminlerimiz doğrultusunda; Ulaştırma Bakanlı'ğının kısır döngü içinde ki bu kiraya verilen kamyon / kamyonet türünde ki araçlar ve faaliyetleri için K yetki belgeleri ana başlığı altında, K4 gibi bir belge türünü yukarıda ki detaylar hatta değerli Bakanlık görevlilerinin malumları olduğu üzere kendilerince belirleyecekleri gerekçelerle, çözüme ulaştıracak bir solüsyonu ivedi olarak gündemlerine almalarıdır. Ayrıca aynı sorunları yaşıyan otobüs türünden olan araçlar için de D5 türü gibi bir belgeyi de beraberinde incelemeleridir. Kamuoyunun oluşması, sektörde KTK bilincinin yerleşmesi, yeni müteşebbislerin ve sistem içinde ki mükelleflerin istekleri, yenilenen KTY de D4 yetki belgesi gibi bir belgeyi hayata geçiriyorsa, bir K4 ya da D5 gibi yetki belgeleri de neden olmasın!..

Kiraya verenler ne yapabilirler...

Kiraya veren, küçük ya da büyük ölçekli bir mükellef olabilir, almaları gereken belge seçiminde, AB UYUM GROUP olarak "K2 yetki belgesini" öneriyoruz. Nihayetinde K1 yetki belgesi de, K2 yetki belgesi de bu işin çözümü değildir. Fakat K1 belgesini almanın ve elde bulundurabilmenin koşulları olsun, sektörde ki küçük yatırımcının beklentisine cevap verememesi, 2010 yılı içinde denetimlerde belgen var mı? sorusuna cevap olması, araç kiraya vermenin de bir işkolu olması ve mükellefin bu kapsam dahilinde araçlarını kullanıyor olmasının (aslında pek doğru sayılmaz, ticari amaç var) neticelerinin bileşkesi olarak K2 yetki belgesini öneriyoruz. En fazla yaşanacak sorununuz, bu tür faaliyetler için uygun bir belge türü belirlendiğinde, yönetmeliğin size vermiş olduğu; yetki belgesi değiştirme hakkını kullanırsınız, belge bedelinde fark söz konusu olduğunda arada ki farkı öder, yeniden dosya taraması yaşamadan geçişi kolaylaştırır, süreyi kısaltırsınız.

Bazı koşullarda, özellikle kiralayanın sahip olduğu yetki belgesinin türüne göre, kiralanan araç eşya veya yolcu taşımacılığı amacıyla talep edilebilir. Kiralamak isteyenin geçerli ve Yönetmeliğin imkan tanıdığı nispetlerde sözleşmeli aracı yetki belgesi eki taşıt belgesine ekleyebilecek türden belge sahibiyse, sizden talep edilen araç/araçları kendi yetki belgenizin dışında tutabilir, müşterinizin yetki belgesine sözleşmeli araç olarak ilave edilmesine olanak sağlayabilirsiniz. Daha fazla detay için bizi arayınız, çözümsüz gibi gözüken sorunlarınıza "çözüm ortağınız" olalım.

» Diğer Duyurular

AB UYUM GROUP bilgisi ve müsaadesi dışında alıntı yapılamaz, tespiti halinde hukuki yaptırımlarda bulunulacaktır.
BİLİŞİM SUÇLARI HK.